Thu. May 26th, 2022

Xoa dịu stress như thế nào

Xoa dịu stress

Cơ chế báo động stress

Trên đỉnh mỗi trái thận có một tuyến thượng thận thi hành nhiều chức năng, trong đó đặc biệt có chức năng “báo động stress” rât thường dùng đến trong đời sông hiện đại. Phần giữa của tuyến gọi là tủy tuyến thượng thận, sản sinh hoócmôn epinephrine (adrenaline) và norepinephrine khi con người sợ hãi hoặc bị stress. Đó là lúc cơ thể sửa soạn đôi phó theo cách “bỏ chạy hay chiến đấu”, chẳng hạn tim đập nhanh hơn, hơi thở cũng nhanh hơn. Tim đập mạnh nghĩa là cơ bắp đang lây thêm dưỡng châí vá máu có nhiều ôxy, hơi thở phải gấp hơn để tăng thêm ôxy vào phổi.

Xoa dịu stress

Thời xưa, những tình huống báo động stress đều có thực (ví dụ như gặp thú dữ) và hoạt động mạnh mẽ của con người (chạy hay chiến đâu) giúp hóa tiêu đi những hoócmôn đã sinh ra. Nhưng ngày nay, người ta không thể dùng cơ bắp đốì phó với phần lớn căng thẳng, chẳng hạn như khi bị kẹt xe hay gặp ông sếp cau có, vì thế những hoócmôn đó vẫn tồn tại trong máu.

Hơn nữa, tuyến thượng thận không chỉ để báo động mà cồn sản sinh những hoócmôn stêrôit như aldosterone, nỏ duy trl áp huyết bằng cách cân bằng Natri, Kali và các chat dịch. Những hoócmôn thuộc loại glucocorticoid như cortisone và corticosterone điều hòa áp huyết, trợ giúp chức năng bình thường của cơ bắp, thúc đẩy phân hóa prôtêin, phân phôi chất béo đi khắp cơ thể và gia tăng nổng độ đường trong máu khi cần thiết. Loại hoócmôn này có tinh chông viêm hữu hiệu, do đó cortisone nhân tạo được dùng làm thuốc là phổ biến. Tuyến thượng thận cũng tạo ra các hoócmôn sinh dục như testosterone và estrogen, cùng với dehydroepiandrosterone (DHEA), một chat được ngày nay coi là có tinh trợ giúp chông lão suy.

Dấu hiệu báo cần tăng cường tuyến thượng thận

Cuộc sông có nhiều lúc gây mệt mỏi, nhưng thay vì nghỉ ngơi, chúng ta dùng chất cafein để lẫy thêm sức và che giâu quầng thâm trên mặt bằng trang điểm. Chúng ta cố bỏ qua những cái đau nho nhỏ, hoặc tạm xoa dịu chúng với vài viên thuôc. Vì vậy, không lạ gì khi nhiều vân đề trầm trọng hơn sẽ phát sinh. Căng thẳng kéo dài sẽ làm cho tuyến thượng thận phải hoạt cĩộng quá sức, rồi suy dần đi hoặc teo lại. Một chút căng thẳng có thể coi là tốt, nhưng khi kéo dài mà không có lối phát tiết thì nó làm cho tuyên thượng thận bị ứ nghẽn. Con người sẽ cảm thây mệt lả, bị rôì loạn dạ dày, mất ngủ hay buồn ngủ, bứt rứt, nhức đầu, tức là cảm giác quen thuộc của stress.

Một sô’ phụ nữ còn bị gia tăng hội chứng kinh nguyệt vì mức cortisol lên cao khiến cơ thể bị thiêu progesterone. Có người dễ mắc dị ứng hay cảm cúm, bệnh nhiễm trùng… Bạn cũng cần điều hòa tuyến thượng thận nêu đã dùng prednisone hay thuôc khác có chứa cortisone trong thời gian dài.

Giảm thiểu stress

Stress là thế nào? Có lẽ bạn đã biết rồi: stress là có chuyện không vui với ông chủ, với chồng con – những tình hông gây căng thẳng. Đúng, nhưng stress không chỉ liên quan với tâm thần hay cảm xúc. Stress liên quan đến nhiều thứ: thể chẫt, tâm thần, cảm xúc, môi trường, xã hội bất cứ yếu tô’ nào làm cho cơ thể bạn mất thăng bằng. Nghĩa là đau bệnh cũng là stress, đứt tay hay gãy chân cũng là stress. Giải phẫu, đi du lịch, mừng lễ lớn, kết hôn, sinh con, trúng sô’, uống rượu, hút thuốc, ăn uống nhiều đồ ngọt béo, tâ’t cả đều là stress. Tại sao thê? Tại vì chúng ít nhiều tạo ra vấn đẻ cho cơ thể. Thực phẩm béo làm giảm khả năng đôi phó với stress của cơ thể.

Nhà khoa học thần kinh Beth Tannenbaum tại Đại học McGill ở Montreal nuôi 60 con chuột bằng khẩu phần nhiều chãt béo, và 60 con chuột khác ìt chẫt béo. Bà làm cho chúng bị căng thẳng nhiều và thây kết quả là những con ăn nhiều chát béo hồi phục sau stress chậm hơn nhiều so với những con ăn ìt.

Với con người có phải mọi tình huống căng thẳng đều không tốt? Không hẳn như vậy. Stress về tâm lý và cảm xúc cũng có mặt tích cực là nó làm cho ta linh hoạt và sông động, đó là lý do để ta sông. Các tuyến thượng thận, cũng như cả cơ thể chúng ta, có khả năng đổì phó với một sức ép nhất định, và khi lành mạnh thì phản ứng khá tỏ’t. Chúng ta chỉ cần biết nhận diện các loại stress trong cuộc sông của mình và làm sao giữ chúng ớ mức không vượt quá khả năng đôi phó của tuyến thượng thận. Đầy là bước đầu tiền để tăng cường cơ quan này. (Xem thêm Chương 6 về cách đôì phó với stress).

Lời Khuyên Số 29 Để Tăng Cường Sức Khỏe:

Liệt kê những stress thái quá

Bạn nên bỏ ra 15 phút để liệt kê tất cả những gì bạn cho là tạo nên căng thẳng trong cuộc sông của bạn (kể cả việc liệt kê các danh sách). Kể ra những áp lực trong công việc hay ở nhà, chuyện ăn uống luông tuồng, tập thể dục hay ngủ quá nhiều hoặc quá ít, bệnh, giải phẫu, uô’ng thuôc. Sau đó, bạn đánh dâu vào những điểm nào mà bạn đã chế ngự được. Với phần còn lại, bạn sẽ khởi sự làm những thay đổi để biến các stress thái quá thành ra những căng thẳng hưng phân.